Warning: Use of undefined constant ddsg_language - assumed 'ddsg_language' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /srv/psa02/leaufort.nl/httpdocs/wp-content/plugins/sitemap-generator/sitemap-generator.php on line 45 Hoe goed kennen we de mogelijkheden en beperkingen van ons brein? - Leaufort Terug naar boven

Hoe goed kennen we de mogelijkheden en beperkingen van ons brein?

Terug naar Praktijk / Thema's

In deze hectische tijd worden we bestookt met informatie, zijn we met tientallen dingen tegelijk bezig, worden de deadlines korter en korter, wil iedereen direct een antwoord hebben, en wordt er van ons verwacht dat we altijd optimaal functioneren. Dit kan ervoor zorgen dat we onredelijke eisen gaan stellen aan de werking van ons brein; een ongezonde belasting voor de hersenen. Kennen we de mogelijkheden en beperkingen van onze hersenen eigenlijk wel voldoende?

Hoeveelheid aan informatie

Door de komst van internet en de digitalisering worden we overstelpt met informatie. Het direct beschikbaar maken van informatie is iets wat we als heel normaal zijn gaan zien. Daarnaast zijn we continu bereikbaar via de e-mail en de telefoon, zelfs buiten werktijden. Ook al wordt het als heel normaal gevonden door onszelf – en onze klanten –, het in zulk hoog tempo omgaan met informatie was tot voor kort niet eens mogelijk.

Onze hersenen zijn dan ook maar in beperkte mate in staat om een bepaalde hoeveelheid informatie te verwerken. Wanneer deze hoeveelheid groter is dan de hoeveelheid die we kunnen verwerken, nemen onze hersenen informatie minder goed op, en wordt de informatie tevens minder efficiënt verwerkt. We vergeten dingen gemakkelijk, lopen achter de feiten aan, hebben de energie niet om aan uitdagende vraagstukken te werken en kunnen ons slecht voor langere tijd op een taak concentreren.

Wat is belangrijk?

Vraag een medewerker om aan te geven wat prioriteit heeft in het werk, en hij of zij noemt met gemak vijf punten op. Te veel zaken, plannen en bezigheden die allemaal even belangrijk zijn, zorgen voor vervlakking, versnippering van ons denken en daarmee tot een chaotisch, onhelder brein. Structuur aanbrengen doen we niet, laat staan dat we onze gedachten focussen. In de praktijk uit dit zich doordat bepaalde thema’s zich telkens weer opdringen en om aandacht vragen terwijl we eigenlijk de aandacht op andere zaken willen richten. In het uiterste geval kan het voorkomen dat we dagen over bepaalde zaken piekeren, het thema ons in beslag neemt in plaats van dat wij bewust de keuze maken om met het thema bezig te zijn. Dit geldt vooral bij kwesties en problemen waar we emotioneel een grote importantie aan toekennen. Piekeren en in beslag genomen worden door problemen van het werk, doen beide geen recht aan onze gezondheid en leiden vaak tot gevoelens van stress.

Multitasken

Door de komst van internet en daarmee e-mail, is veel communiceren heel gemakkelijk geworden. Veel werknemers worden tegenwoordig bedolven onder e-mails over zeer uiteenlopende onderwerpen. De persoon die de e-mail verstuurt, verwacht een snelle reactie. Naast de oplopende werkdruk die de e-mails met zich mee brengen, betekent het ook we bijzonder veel moeten schakelen van het ene onderwerp naar het andere. Ook de telefoon zorgt voor een versnippering van de aandacht. Hoe vaak worden we per dag niet gestoord door binnenkomende telefoongesprekken. Bij elk telefoontje worden we uit onze bezigheid gehaald die op dat moment de aandacht heeft. Vervolgens moeten we onze aandacht weer weten te focussen op de oorspronkelijke bezigheid.

Op het eind van de dag kan het gevoel opkomen achter de feiten aan te hebben gelopen. We kiezen niet bewust om met een onderwerp bezig te zijn, maar worden geleefd door wat er op dat moment van ons gevraagd wordt. Wanneer we dan bijvoorbeeld bij het schrijven van een rapport telkens tussendoor weer de behoefte voelen om in onze mailbox te kijken of we nog mail hebben ontvangen, geven we blijk van een onvermogen om gedurende langere tijd met één onderwerp bezig te houden. Het kan vrij gemakkelijk leiden tot een verslaving om steeds weer nieuwe prikkels te willen ervaren.

Het schakelen tussen taken (ook wel multitasking genoemd) kost ons veel meer energie dan we denken, terwijl het geen betere prestatie oplevert. Onderzoek toont namelijk aan dat het correct uitvoeren van taken langzamer verloopt en gepaard gaat met veel fouten, wanneer we proberen te multitasken.

Selectieve aandacht

Wanneer we onze aandacht focussen, letten we automatisch minder op de omgeving. In het geval dat we bijvoorbeeld naar een afspraak moeten en we (te) weinig tijd hebben, zijn we vooral gefocust op het tijdig bereiken van de bestemming. Zo kan het voorkomen dat we onderweg een goede vriend tegenkomen zonder hem op te merken. Bewuste waarneming is namelijk niet mogelijk zonder aandacht. Wanneer we onze aandacht op iets anders richten, zullen we grote veranderingen in onze omgeving niet zien, ook wel veranderingsblindheid genoemd.

Omgaan met de beperking van onze hersenen

Op internet staan veel bruikbare tips die ertoe kunnen leiden dat we bewust omgaan met de informatiestroom. Tot structurele verandering in het werk zal het echter niet altijd leiden, aangezien de inrichting van het werk dit tot zekere hoogte toelaat. Voor bestuurders en managers is het echter belangrijk te beseffen dat niet iedereen in staat is om structuur aan te brengen in de hoeveelheid van informatie, en dat het verwarrend werkt om informatie van verschillende niveaus te moeten verwerken. We kunnen niet van iedereen verwachten even effectief met dezelfde hoeveelheid informatie om te gaan.

Ondanks dat er nog niet voldoende wordt stilgestaan bij wat de mogelijkheden en beperkingen van onze hersenen betekenen voor het werk, hebben we de volgende tips:

  • De overlegmomenten in een organisatie bewust onder de loep nemen, zodat geselecteerd wordt op de bijdrage en capaciteiten van de deelnemers.
  • De functies vanuit deze visie analyseren, bijvoorbeeld: ‘Zijn er (te) veel schakelmomenten binnen één functie?’.
  • Focus aan (laten) brengen, duidelijke verwachtingen scheppen.
  • Vooral géén overspannen verwachtingen hebben ten aanzien van de informatieverwerkingscapaciteit van onze hersenen.

Meer tips? Ga naar BalancedMind.nl.

Bronnen: