Warning: Use of undefined constant ddsg_language - assumed 'ddsg_language' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /srv/psa02/leaufort.nl/httpdocs/wp-content/plugins/sitemap-generator/sitemap-generator.php on line 45 Hoe kun je een gedragsverandering beïnvloeden? - Leaufort Terug naar boven

Hoe kun je een gedragsverandering beïnvloeden?

Terug naar Praktijk / Thema's

Alles om ons heen verandert continu. Dit werd zo’n 2000 jaar geleden al geconcludeerd door Heraclitus (±500 v.Chr.): “Panta rhei” – “alles stroomt”.

Deze bekende uitspraak kwam voort uit de gedachte dat als je tweemaal in een rivier stapt, je in feite in twee verschillende rivieren stapt omdat het water inmiddels ververst is.

Objectief gezien is het zo dat alle fysieke zaken in deze wereld continu veranderen. Als er verandering optreedt, kan dit een reactie veroorzaken. De belangrijkste factor voor de impact van een verandering is tijd. De meeste veranderingen verlopen dusdanig traag dat we niet doorhebben dat ze veranderen. Hierdoor is de verandering gemakkelijker te adapteren. Verandert er iets op abrupte wijze, dan is de adaptatie een stuk lastiger.

De marketing speelt hier handig op in en maakt in reclames vaak gebruik van abrupte situatieveranderingen, opdat het ongemakkelijk wordt geadapteerd en zodoende bij de consument blijft hangen. Bij naamswijzigingen van producten kiest de marketeer eerder voor een gefaseerde verandering. Doordat de consument zodoende makkelijker went aan de nieuwe naam, zal deze gemakkelijker plaatsmaken voor de oude in het referentiekader.

Echter, niet alles verandert continu en automatisch. Gedachten, meningen, processen en gedrag kunnen voor langere, onbepaalde tijd hetzelfde blijven. Om deze niet-fysieke zaken te veranderen is menselijk ingrijpen nodig. Het is in dit geval niet alleen het tijdsbestek waarin een verandering zich voordoet dat voor een goede dan wel slechte adaptatie zorgt. Het hangt ook af van degene die de verandering ondergaat of meemaakt. Met name in organisaties blijkt dat veranderingen vaak onsuccesvol verlopen, ook al gaat er een ruime periode overheen. In deze veranderingen zijn de mensen die de verandering meemaken zelf onderdeel van het proces.

Het is niet eenvoudig om mensen te motiveren deel te nemen in de verandering. Dit vergt namelijk een bepaald nieuw gedrag. Het is noodzakelijk mensen zo ver te krijgen dat de intentie er is, hun gedrag te veranderen. Aan de hand van de psychologische theorie van gepland gedrag (‘theory of planned behavior’ van Ajzen uit 1991) is het mogelijk een beeld te vormen welke factoren er ten grondslag liggen aan deze intentie. Zodoende kan er invloed uit geoefend worden op het beoogde gedrag.

De theorie van gepland gedrag stelt dat gedrag altijd volgt op een intentie voor datzelfde gedrag. Deze intentie is een functie van drie factoren die eraan ten grondslag liggen: de attitude van het individu ten opzichte van het gedrag, de subjectieve norm over het gedrag en de perceptie van de uitvoerbaarheid van het gedrag (zie figuur).

Figuur Theory of planned behavior

Eenvoudigweg komt het erop neer dat iemand mee zal gaan in een veranderingsproces wanneer:

a. Hij/zij vanuit zichzelf positief tegenover de verandering staat
b. Zijn of haar directe omgeving positief tegenover de verandering staan
c. De verandering duidelijk is uitgelegd waardoor hij/zij het idee krijgt dat het uitvoerbaar is

Door op deze drie punten te letten, is het mogelijk positieve invloed uit te oefenen op de uitvoering van een verandering. Ook mensen die uit zichzelf tegen de stroom ingaan zijn hierdoor op het goede spoor te brengen.